Schrijfsels

MAANS & PJOTR: Fryske Wetterhoun

MAANS & PJOTR: Fryske Wetterhoun

Maans is n zinnege Pieter. As er bij winterdag eerappels et, wil er eileks allinneg mor Rode Star hemmen. En dat is n toer, want dat ras zie je niet ien e supermarkt. Doarom het er besloten om ze dit joar zelf te poten ien zien eigen volkstuun bij Paulus.

‘Ik wiet niet of dat wel wat wordt Maans jong, dizze grond is denk ik te licht!’: had Paulus zeid , mor Maans is en blift n eigenwies mantje.

‘Ik perbeer et gewoon en hoal me 3 kilo poters, doar word ik ok niet arm van.’

Et vienden van et pootgoed was stoer, mor via, via kreeg er n adreske op e Friese klei.

Dus Pjotr veur op e fiets en richting et heitelân. Hij treft et niet, de wiend is gloepenste kold terwiel et zotterdag nog zuks mooi weer was, dat er ien t hemd de kluten op e tuun fien sloagen had.

Hij draait et heem van e kweker op en let Pjotr uut et bakje springen. Die tilt eerst zien achterpoot op en struust gauw even tegen een poar Fryske stiekelboskes aan. Dan lopt er achter Maans aan noar de kassen.

‘Goeie, kin ik dy helpe!’, een struuse blonde Friezin klopt heur handen òf aan heur schuut en komt noar Maans toe.

‘Of kinst do it Frysk net ferstean?’

‘Ik verstoa et best, mor kin et mor n ‘lyts bytsje prate’. Dat heurt bij mij, as rasechte Westerketierder, naargens op. Mor we verstoan mekoar best! Ik bin op zuuk noar Rode Star poters. Hemmen joe die ok?’

Et wicht knikt ’Ja jú fansels’ en ze begunt te lopen, Maans volgt heur tot achter ien e kas.

Lobke

Pjotr het ientussen kennes moakt met n zwartbles schoap.

‘Mèh ik hiet Lobke, bisto n echte Fryske Wetterhoun?’, bloat et beestje.

‘Dat zal wel zo weden denk ik, al is de kans groot dat er n deeltje ‘asbakke-ras’ bij zit, ik bin vast niet raszuver! Mor ja wat is raszuver?’

Hij het van e week de discussie op televisie zien over een niet-blond Fries koamerlid, wat nogal wat ophef geven had. Eén van e presentatoren van n voetbalprogramma kreeg er flink van langs omdat er et koamerlid, die as potje noar Fryslân kommen is en vloeiend Fries proat, niet veur n echte Fries aanzag.

‘Mèh, mooi dasto ut ek sjoen hast, dat van Habtuma de Hoop!’

Dat er Habtuma hiet was Pjotr ontgoan, mor et zal wel woar weden.

‘Ik bin ien elk geval n ruumdenkende Wetterhoun Lobke. Et moakt mij niet uut of één geel, zwart, wit of bruun is, as ze mor oardeg en oprecht binnen en zo kwam dizze Habtuma mij wel over. En ik vien et mooi dat jim zo tröts binnen op et Fries en nou et gebruuk weer wat aanpitjen kinnen. Ik wol dat ze bij ons ok n poar cinten kregen om dat te doen!’

‘Sa-a-a- is et mar net jú!’, mekkerde Lobke.

Doar kwam Maans ok al weer aan, diep ien gesprek met de blonde Friezin die hum n puutje eerappels gaf.

‘Benijd ôft slaagje sil, kinst ien november belje!’

‘Ik zal ze as mien kiender bewoaken en hoop dat ik er dizze winter van eten kin. Zo ja dan kom ik aankommend joar weer, want dan poot ik de hiele tuun vol!’

De Friezin met dikke blossen op e wangen, lacht hum toe.

‘Súkses!’

‘Dankewol en oant sjen!’

Pjotr trekt de wenkbrauwen op. Het Maans nou al weer sjans?

Met dank aan:
Alie de Vries, veur de correcties
Ben de Vries, veur de tekening van Pjotr

MAANS & PJOTR: PoasHoas

MAANS & PJOTR: PoasHoas

Maans wordt om zeuven uur wakker van gerommel rondom huus. Zelfs langsloaper Pjotr zit al met zien oren gespitst ien e koamer.

‘Heurst ok wat Pjotr, wat zol er zo vroeg al om ons huus hinne scharreln!’

Maans dut de luxaflex open, kikt noar buten, mor zigt verder niks biezunders. Et geluud is ok weer verdwenen. Nou, dan op Poaszundag mor vroeg uut e veren, hij is nou toch wakker. Hij dut de achterdeur van t slöt en schuuft hem open.

Moest pissen Pjotr? Kinst er uut!

Maans dut et kovviezetapperoat aan, drukt de stekker van e eierkoker ien t stopcontact en kookt hum een poar lekkere scharreleikes. Hij besmeert n stukje poasbrood met butter en gijt lekker op e bank hangen om noar de tillevisie te kieken. De Paus ridt ien n rolstoel deur t beeld en de verslaggeefster geft aan dat de beste man dit joar zien ‘Urbi et Orbi’ niet live uutspreken zil. Franciscus is niet al te fit en ze binnen in Rome ok slim veurzichteg noa die aansloagen ien Moskou en Epe. Gien goed plan om duzenden minsen op dat krappe pleintje te zetten.

Pjotr komt weer binnen en het n vremd blauw/geel ei ien e bek. Verrek denkt Maans, een Oekraïens-ei. Ze zillen doar wel wat aans aan e kop hemmen dan eier zoeken. En de vredestakken ien t Midden-Oosten binnen nog kronkeleger dan de drie die hij op e voas ien e koamer stoan het. Kregen van buurvrauw Warres.

De kovvie is kloar en hij schenk zich n mok ien, struit wat voer ien Pjotrs bakje en lopt weer noar de  bank.

‘Formatie-deelnemers met Paasverlof’ schuuft onder deur t beeld.

‘Ah ja jongens, goa rusteg eefkes op vekanzie, jim binnen nog mor net bezig! We wachten wel rusteg of, alles lopt hier toch op rolletjes!’Maans het hum er al bij del leit dat er over n poar moand weer vannijs stemmen moet. Ze bekieken et mor lekker, hij komt niet weer ien t stemhokje! Doar!!

De veurdeurbel klingelt hard en dat om 8 uur. Maans lopt noar veuren met Pjotr ien zien kielzog. Deur t matglas van e veurdeur zigt Maans n groot silhouet, groter dan dat van n mins. Wat kin dat nou weden? Hij let de deurketting eefkes vastzitten en kikt deur n gleufke noar buten. Op e stoep stijt n joekel van n hoas met n picknickmand onder de arm.

‘Vrolijk Pasen Maans en Pjotr, verrassing!’

Nou  heurt Maans dat et de stem van zien wandelvriendin Thea is en wiet niet hoe snel er et ketje lösmoaken moet om e deur wied open te zwaaien.

‘Thea doe hier! Hoe kin dat zo vroeg! Moestoe niet thuus weden!’

‘Nee jonguh, die kerel van mij zit in Amerika. Het was mooi weer dus ik dacht vroeg uit de veren, naar de winkel, ontbijtje bij Maans en dan lekker aan de wandel achter Nienoord. Wie doet je wat!

‘Mor woarom ien n hoazepak.!’

‘Ik had mijn buren beloofd dat ik eieren zou gaan verstoppen en die kids zijn altijd vroeg op, dus om zes uur stond ik in de tuin, heb de eieren verstopt en om half zeven bij ze aangebeld. Er liggen 100 stuks in die tuin, dus voordat ze die allemaal gevonden hebben, is het wel 10 uur. Buurvrouw kan lekker uitslapen’.

Ze pakt de picknickmand met warme broodjes, roombutter, vaarfde eitjes, jus en heerlijke poasham uut op keukentoavel. Ploagereg hold ze n stukje ham veur Pjotr zien neus.

Dat is voor jou ouwe speurneus, maar dan moet je wel eerst 10 gekleurde eieren die ik net in jullie tuin verstopt heb, opzoeken!’

Bedremmeld lopt Pjotr noar buten en zigt al gauw weer zo’n blauw-geel ei, die er ien e bek pakt en ien huus brengt. Nog één en nog één…

Minoes de kat van vrauw Warres, zit ien vensterbak en schudkopt. Zoveul te zeggen, doe bist gek. Mor as ze dan ieneenent een joepster van n hoas ien e tuun zigt, schrikt ze zo bot, dat ze uut e vensterbank springt en ien e paniek twee bloempotten met veurjoarsbloemen omkeild. Kinst vrauw Warres op stroat foetern heuren.

Nou nog één dan, denk Pjotr. ‘Vrolek Poasen!’

Met dank aan:
Alie de Vries veur de correcties
Ben de Vries veur de tekening van Pjotr

MAANS & PJOTR: Obesikat?

MAANS & PJOTR: Obesikat?

Noadat et mishotjed was om koartjes veur de Tocht om de Noord te kopen, schoven Maans en buurvrauw Warres aan toavel veur de graauwe aarten met spek. Vrauw Warres zet de dampende snelkookpan met aarten veur Maans hèn en lopt noar t stel om e koekenpan met e glènhiete, nog slisternde spekjes op te hoalen.

‘Wat moest er bij hemmen Maans, mosterd, picalillly, courgette ien et zuur, appelsmots, zeg et mor ik heb et almoal!’

‘Is wel goed zo! Lekker n scheutje vet over de aarten en uutbakken spekjes. Lekker vet spek, dat zie je niet voak meer!’

‘Gewoon bij de slagter hoald. Je moeten der wel even om vroagen, want ze kinnen et niet meer met goed fatsoen ien e vitrine leggen.Veur dat je et ien e goaten hemmen stijt de ‘gezond-eten-politie’ op e stoep. Dat is ja niet gezond! Doar krieg je obesitas van. Foei!!’

‘Doar trek ik me nooit één spier van aan’, zeit Maans. ‘As ik alles van e televisie en uut e krant leuven moet,dan kin je verdarre ja niks meer eten. Kovvie, vlees, koeienmelk, sukker, alles woar ik groot met worden ben is slecht. Ik snap niet hoe ik zeuventeg worden bin!’

Pjotr en Minoes de kat, hemmen de discussie over et eten aanheurd. Ze kieken mekoar es op-en-del aan en kommen tot de conclusie dat Pjotr meschien wat ‘gezet’, is mor ja mag dat ok op zien leeftied! Minoes zigt er uut as n jachtluipaard, gien spatje vet. Mor wat wil je, ze is zo’n vreseleke zenuwpees, die kin alles vreten wat heur veur de bek komt, mor niks blift hangen.

‘Woar minsen zich al niet drok over moaken.’ zucht Pjotr, ‘Mien boaske et alles wat er lekker viend en zeg nou eerlek. Hij zit wat ruug ien e board en t hoar, mor hij mag er best weden. En dat geldt ok veur buurvrauw. Zo fit as wat, ok al nimt ze elke oavend een rumerke advokoat met slagroom!’

Vrauw Warres het ok nog n flinke rookworst warm moakt ien e magnetron. Et paast wel niet bij graauwe aarten, mor t is verduld lekker, of niet dan? Maans snidt et kopke en t kontje van e worst of en gooit dat ien e kattenmand.

‘Zo jongens, geniet er van!’

Minoes graait er noar met heur poot, mor Pjotr is vlotter en valt votdoalek aan, jam-jam dat is lekker. Minoes gijt leggen en nimt heur verlies.

Maans lopt weerom noar de toavel en proat verder.

‘Ston van e week nog ien a krant dat e mieste Nederlanders veuls te dik binnen en dan moe je ok nog rekenen dat de helft van et volk host niks meer lust. Ze trekken de neus op veur zuurkool, supenbrij of n lekker bordje snert. Ze binnen stok verwend deur hamburgergiganten, pizzaboeren en shoarmasnieders en ze wieten niet eens meer woar heur voer weg komt. Bij ons op e tuuntjes zigts host gien jonge gezinnen meer. Die goan gewoon noar de winkel veur n gesneden komkommer ien n plastic bakje of n halve siepel en dan mor soezen over ‘het milieu! Ze binnen laang niet wies!’

Vrauw Warres knikt:

‘As de tieden aans worden, dan slag dat votdoalek om Maans. Ien tieden van oorlog kommen ze wel andere zwienen met rooie ogen tegen, dan moeten ze wel weer.’

Krekt..,, as de nood aan e man is, eten ze weer tulpenbollen. Ik heb trouwens heurd dat er ien e Oekraïne al weer honden en katten slacht worden om op te eten.’

Pjotr stikt zowat ien zien stukje worst! Honden slachten, katten eten…., ieneenent zigt er n complot. Hij gijt met zien snoet dicht tegen Minoes heur oor aanleggen en fluusterd….

‘Hestoe t ok deur Minoes, ze binnen ons aan t vetmesten. Reserve-veurroad veur mindere tieden! We moeten veur de zekerheid mor niet te dik worden!’

Met dank aan:
Alie de Vries veur de correcties
Ben de Vries veur de tekening van Pjotr

WesterKwartier Kroeg Kwis (WKKK)

WesterKwartier Kroeg Kwis (WKKK)

Binnen Stichting Mien Westerkwartier leefde al lang het idee om bewoners en bezoekers met behulp van een PubQuiz kennis te laten maken met het Westerkwartier. Tijdens de kwis worden de deelnemers bevraagd over zaken als topografie, geschiedenis en cultuur, alles met een relatie naar onze directe leefomgeving.

In februari 2024 hielden we de WKKK ten doop bij de ouderenmiddag in Visvliet en dat werd direct een erg mooi middag. Boeken kan door een mail te sturen naar info@mienwesterkwartier.nl.

Het resultaat zal in maart beschikbaar komen op de websites van de betrokken partijen.

De prijswinnaars in het Bartoleshus